Donje Dragovlje- staro zaplanjsko selo i crkva za dva sveca

Nisam kročila u mnoga  zaplanjska sela mada se odavno dogovaram sa prijateljima da krenemo i jednu malu ekskurziju kako bi oni videli Zaplanje, a ja zavirila u ta meni nepoznata sela i pokupila malo materijala za pisanje.

No, zahvaljujući internetu u prilici sam da povremeno objavim zapise (tuđe) iz bar nekih sela- i bar dok se pomenuti plan ne realizuje.

Ovoga puta, zahvaljujući ljubaznosti Milice Cvetanović vodim vas u Donje Dragovlje. Selo je u podnožju Babičke gore, 13 km jugoistočno od Gadžinog Hana, opštinskog središta.



Turski popis niške nahije (sa njenih 111 sela) kazuje da se selo još 1516. godine zvalo Donje Dragovlje i da je imalo 31 kuću, dva udovička i šest samačkih domaćinstava.






 Po legendi, dobilo je naziv posle velike poplave, kada su se sinovi nekog Dragoljuba preselili na donje i gornje imanje. Ili je, po drugoj legendi, selo je dobilo naziv po istomenom selu negde na bugarskoj granici, odakle su se Dragovlajni navodno doselili.



Po popisu iz 2011. godine selo je imalo  391 žitelja u 163 domaćinstva.


Mahom se bave poljoprivredom, nešto malo njih je zaposleno, a neženja je jako puno.



Selo ima crkvu, zadružni dom, četvororazrednu školu sa 15 đaka, seoski vodovod. Poštuje svoje meštane poginule u svetskim ratovima, o čemu svedoči spomen ploča.




Dragovska crkva potiče iz 16. veka i pripada našem kulturnom nasleđu iz perioda pod turskom okupacijom. Posvećena je Svetom Nikoli, odnosno Svetom Luki. zabuna u vezi sa patronom crkve nastala je zato što na kopiji njenog plana stoji "Dobro crkve Sv. Nikole", a seljani je pamte i pominju kao crkvu Svetog Luke. Obnovljena je i životopisana 1848. godine. Restaurirana je 1976. godine.Prošle godine meštani su ponovo započeli obnovu crkve i zvonare.


Hroničar ovog sela, Vidoje Cvetanović, zabeležio je da je crkva sagrađena 1536. godine i da je u njoj sve do Drugog svetskog rata obavljana verska služba. Bila je ograđena, a ispred ulaza sa zapadne strane nalazile su se tri nadgobne ploče ratnika poginulih u Balkanskim i Prvom svetskom ratu.Ogradu su srušili komunisti posle Drugog svetskog rata. Pokušali su i da je zapale, ali kamen nije hteo da gori. Vremenom, spomenici su propali.

-Pre ove, donjodragovska bogomolja je bila u Ramničištu, pored potoka u Dunjaku. Tamo se i sada nalazi kamenje temelja nekadašnjeg manastira.
Sveštenik Živojin Mladenović je proučio tipik preseljenja i gradnje nove crkve koji je našao u Dečanima- prepričala mi je deo teksta iz monografije Vidoja Cvetanovića Lidija Cvetanović Corridolo-Manastir u Dunjaku, podignut u srednjem veku, bio je posvećen svetoj Bogorodici. Negde oko 1530. godine, o Maloj Gospojini, 21. septembra, bila je svečanost, sobor u porti crkve. Subaša je poslao dva vojnika da održavaju red na soboru. Jednom vojniku, Turčinu, dopala se lepa Dragovka, koja je igrala u kolu. Posegao je za njom pa je došlo do tuče i jedan mladić, Novak, ubija turskog vojnika. U Koprivnici (kod sadašnjeg Gadžinog Hana) bio je turski zapovednik Belan, koji je naredio da se privede ubica. Sud ga je unapred osudio na nabijanje na kolac, ali drugi turski vojnik koji je bio na soboru je posvedočio da taj Srbin nije kriv, već je bio kriv njegov drug, Turčin. Mladog Srbina nisu ubili, ali Belan naredi da se manastir sruši, a da Dragovci podignu novu crkvu koja mora da bude udaljena najmanje 500 metara od carskog druma. (Danas zemljani put koji ide kroz Brzaticu i pored Bare). Odmereno je 500 m, od sadašnje kondžulske lipe, i na novom mestu podignuta crkva posvećena je Sv. Nikoli, odnosno Sv. Luki, koji je seoska slava.


I kao i sva ostala zaplanjska sela, ima prelepe, nove ili renovirane kuće, pravi mali raj na ovom delu planete, ali i one napuštene.









fotografije su sa Fb grupe Donje Dragovlje

Follow by Email